دلالت‌های تصویر‌های بیانی مبتنی بر حس ذائقه (خوردنی و نوشیدنی) در قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه عربی- دانشکده ادبیات و علوم انسانی- دانشگاه خلیج فارس- بوشهر

چکیده

نویسنده تصویر‌های حسی قرآن را که با استفاده از طعام و شراب و قوة ذائقه ابداع شده‌اند، برای پاسخ به این پرسش‌ها بررسی کرده است: الف: تصویرهای بنا شده از طعام و شراب و چشیدنی‌ها به چه شکل‌هایی در قرآن کریم تجلی یافته‌اند؟ ب: تصویر‌های ذکر شده، چه نقشی در رساندن اغراض قرآنی دارند؟ ج: کدام‌یک از فنون بیانی در نمایاندن معانی مرتبط با حس ذائقه نقش بیشتری دارد؟روش اختیار شده برای انجام تحقیق، روش تحلیلی-توصیفی است. نتایج حاصل از تحقیق به این امور اشاره دارد: تصویر‌های مبنی بر طعام و شراب، در قرآن کریم به دو شکل تجلی یافته است: الف: تصویرهای حقیقی که در قرآن کریم فراوان است و آن‌ها را در آیات مختلف می‌توان یافت. ب: تصویرهای بیانی؛ که در قرآن کریم اندک است و محدود به یک مجاز مرسل و چند تشبیه و استعاره است. در تشبیه‌ها و استعاره‌ها، قرآن بهترین نظیر را برای مشبه برگزیده است. بسیاری از این گونه تصویرها، امور معقول را به شکلی محسوس به تصویر کشیده-اند و در اندکی از آن‌ها، برای روشن کردن امور حسی آن‌ها را در لباس همانندی محسوس ارائه کرده است. تصویر‌های بیانی قرآنی نقش آرایه‌ای ندارند بلکه اصلی‌ترین کارکرد آن رساندن معناست.

کلیدواژه‌ها