رئالیسم در بافتار باورهای سیاسی- مذهبی (با تمرکز بر مجموعه داستانی شاره جدیده للنصر اثر علی حجازی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خلیج فارس - بوشهر

چکیده

ادبیات معاصر لبنان شاعران و نویسندگان زیادی را به خود دیده است که با قلم و زبان خود به دفاع از فرهنگ پایداری در مقابل اشغالگری رژیم صهیونیستی برخاسته‌اند. علی حجازی داستان‌نویس برجستۀ لبنان در مجموعۀ داستانی خود با عنوان «شارة جدیدة للنصر» بر اساس رئالیسم اعتقادی به این مهم پرداخته است. نگارنده در این پژوهش بر آن است تا به این سؤال مهم پاسخ دهد: مهمترین جلوه‌های رئالیسم اعتقادی بکار رفته در مجموعۀ داستانی «شارة جدیدة للنصر» چیست؟ با بررسی دقیق این مجموعۀ داستانی این نتایج حاصل می‌شود: تقویت روحیۀ شهادت‌طلبی و بزرگداشت مقام شهیدان و رزمندگان و جانبازان، تقویت روحیۀ تسلیم‌ناپذیری و نترسیدن در برابر دشمن، ایجاد روحیۀ امید در دل مردم، بیان جنایات رژیم صهیونیستی در محاکم بین المللی، الگوپذیری از پیامبر (ص) و اهل بیت علیهم السلام، معرفی ویژگی‌های رهبر مقاومت لبنان از جمله ذلت‌ناپذیری، شجاعت، ایجاد امید در مردم و تحقیر دشمن صهیونیستی. وجه ممیّزۀ داستان‌های کوتاه واقع‌گرای علی حجازی عبارت است از: 1. تفاوت در صحنه‌پردازی به این شکل که به جای صحنه‌های فقر و فلاکت حاصل از نابرابری‌های طبقاتی و اقتصادی که داستان‌های رئالیستی ضریب توجه بالایی دارد علی حجازی با سوق دادن آن به سمت ویرانی‌ها و جنایات دشمن صهیونیستی دست به بیان بخشی از حقیقت زده است؛ 2. توجه به اندیشۀ محوری در گفتمان مقاومت که همانا اقدام به توصیف دقیق و جرئی نگرانۀ ویرانی‌ها و جنایات رژیم صهیونیستی است. نگارنده با شیوۀ توصیفی تحلیلی ضمن بررسی همۀ 13 داستان این مجموعۀ داستانی به تحلیل رئالیسم اعتقادی بکاررفته در آن‌ها می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

الواقعیة الاعتقادیة فی المجموعة القصصیة "شارة جدیدة للنصر" لعلی حجازی

نویسنده [English]

  • حسین مهتدی
کلیة الآداب والعلوم الإنسانیة جامعة خلیج‌فارس - بوشهر
چکیده [English]

یُشبه أدب مقاومة المجتمعات والأمم مرحلة نشأة وتطور هذه المجتمعات. وقد شهد الأدب اللبنانی المعاصر نهضة شعریة وأدبیة واسعة دافعت عن ثقافة المقاومة فی وجه الاحتلال الصهیونی بقلمها ولغتها. وقد تناول الروائی اللبنانی البارز علی حجازی هذه القضیة فی مجموعته القصصیة "شارة جدیدة للنصر". ویهدف المؤلف فی هذه الدراسة إلى الإجابة على سؤال مهم: ما هی أهم مظاهر الواقعیة الأیدیولوجیة المستخدمة فی مجموعة القصص "شارة جدیدة للنصر"؟ یکشف الفحص الدقیق لهذه المجموعة من القصص عن النتائج التالیة: تعزیز روح الاستشهاد وتکریم مکانة الشهداء والمحاربین والمحاربین القدامى، وتعزیز روح الصمود وعدم الخوف فی مواجهة العدو، وخلق روح الأمل فی نفوس الناس من خلال توحیدهم وتطبیع خسائر العدو مع استمرار الحیاة الیومیة للناس، وضرورة تعلم وتطبیق العلوم والتقنیات المتقدمة من قبل قوى المقاومة، والدفاع عن قوى المقاومة والتعبیر عن جرائم النظام الصهیونی فی المحاکم الدولیة، واتخاذ النبی (ص) وأهل البیت (علیهم السلام) قدوة فی المصائب التی حلت بقوى المقاومة، وإدخال سمات قائد المقاومة اللبنانیة، بما فی ذلک الصمود والشجاعة وخلق الأمل فی الناس وإذلال العدو الصهیونی. تتمیز قصص علی حجازی الواقعیة القصیرة بما یلی: 1. اختلاف أسلوب التصویر، فبدلاً من مشاهد الفقر والبؤس الناجمة عن الخلافات الطبقیة والاقتصادیة، والتی تحظى بتقدیر کبیر فی القصص الواقعیة، کسّر علی حجازی القاعدة بتغییر اتجاه عدسة الکامیرا وتوجیهها نحو الدمار والجرائم التی یرتکبها العدو الصهیونی؛ 2. الاهتمام بالفکرة المرکزیة فی خطاب المقاومة، وهی محاولة وصف الدمار والجرائم التی یرتکبها النظام الصهیونی بدقة وتفصیل. یدرس المؤلف باستخدام منهج وصفی وتحلیلی جمیع القصص الثلاثة عشر فی هذه المجموعة من القصص ویناقش مکونات المقاومة المستخدمة فیها.

کلیدواژه‌ها [English]

  • الواقعیة الأیدیولوجیة
  • أدب المقاومة
  • القصة
  • لبنان
  • شارة جدیدة للنصر
  • علی حجازی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 اسفند 1404
  • تاریخ دریافت: 20 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 20 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 29 اسفند 1404