پژواک هاى قرآنى در اشعار فیتورى شاعر سودانى

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.34785/j022.2021.004

چکیده

قرآن کریم به عنوان یکى از منابع اصلى براى علوم زبان عربى و سایر منابع عربى است. اهمیت و ارزش قرآن زمانى بهتر مشخص مى شود که با کتاب­هاى دیگر مقایسه و برابرى شود. بدون شک قرآن کریم با مضامین والاى خود به عنوان راهبرى مهم براى شاعران عرب بوده و بیشتر شاعران عرب از موضوعات قرآنى و شخصیت­هاى مذکور در آن براى غنی­تر ساختن آثار خود بهره برده­اند. پدیده بینامتنى به عنوان یک پدیده نوظهور با مفهومى قدیمى به دنبال پژوهش­هاى زبانشناسى در غرب به منصه ظهور رسید که داراى ریشه و اصالت عمیقى در پژوهش­هاى نقد ادبى قدیم زبان عربى با نام­ها و اصطلاحات مختلفى همچون اقتباس، تضمین، استتشهاد، محاکات، کاربست اسطوره و نام­هاى مشابه آن بوده است. بینامتنى قرآنى از بارزترین منابع نمونه­های شعرى محمد مفتاح الفیتورى و از نوع بینامتنى مستقیم به شمار می­آید. این پژوهش بر آن است که شعر محمد مفتاح فیتورى شاعر معاصر سودانى را با بررسى انواع بینامتنى قرآنى مورد واکاوى قرار دهد، شعر الهام گرفته از قرآن به عنوان متن حاضر و آیات به کار رفته در آن به عنوان متن غایب نامیده شده است. از این بحث نتیجه گرفته می­شود که شعر فیتورى تحت تأثیر مستقیم و غیر مستقیم مضمامین و واژگان قرآن بوده است.


کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Reflection of the Holy Quran in the Poetry of Muhammad Miftah al-Fittouri

نویسندگان [English]

  • Mehrdad Aghaei 1
  • Gholamabbas Rezaei Haftador 2
1 Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
2 Department of Arabic Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The Quran is a source of Arabic resources, and its significance and value is recognized when compared to other books. The Holy Quran and its high contents are undoubtedly among the most important sources of Arabic poetry, so many poets were inspired by its subjects and personalities that were the axis of their great literary productions. Intertextuality is a new phenomenon of an old concept that emerged as a result of linguistic studies in the West. It was rooted in the ancient critical studies with different terms such as quotation, inclusion, citation, imitation, and similar in modern studies such as application of myth and so on. Quranic intertextuality is considered to be a direct and the most prominent source of poetic experience in modern poetry. This research is an attempt to study this phenomenon in Muhammad Miftah al-Fittouri's poetry (contemporary Sudanese poet) to obtain information of the most prominent forms of intertextuality in his poetry (the present text) from the Holy Quran (the absent text). It is concluded by this research that Fittouri's poetry is influenced directly or indirectly by the Holy Quran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Holy Quran
  • modern Arabic Poetry
  • intertextuality
  • al-Fittouri
  • Sudan
القرآن الکریم.
ابن منظور، جمال الدین. (2005). لسان العرب. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
إسماعیل، عزالدین. (2007). الشعر العربی المعاصر: قضایاه وظواهره الفنیة والمعنویة. بیروت: دار العودة.
الباوی، محمد محمود. (2005). عمالقة الأدب العربی المعاصر. بیروت: دار الأرقم.
تحریشی، محمد. (2000). أدوات النص دراسة. دمشق: منشورات اتحاد الکتاب العرب.
حمود، محمد العبد. (1996). الحداثة فی الشعر العربی المعاصر. بیروت: الشرکة العالمیة للکتاب.
الخشاب، ولید. (1994). دراسات فی تعدی النص. القاهرة: الهیئة العامة لشؤون المطابع الأمیریة.
رستم پور ملکی، رقیة. (1384ش). التناص الدینی فی شعر محمود درویش. مجلة الجمعیة العلمیة الإیرانیة للغة العربیة وآدابها، 1(3).
السعدنی، مصطفى. (1991). التناص الشعری: قراءة أخرى لقضیة السرقات. القاهرة: دار المعارف.
طعمة حلبی، أحمد. (2007). التناص بین النظریة والتطبیق. دمشق: منشورات الهیئة العامة السوریة للکتاب.
عبدالباقی، محمد فؤاد. (1999). المعجم المفهرس لألفاظ القرآن الکریم. بیروت: منشورات مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
الفیتوری، محمد مفتاح. (1979). دیوان الفیتوری: المجلد الأول والثانی. بیروت: دار العودة.
الفیتوری، محمد مفتاح. (2013). شاعر إفریقیا السودانی محمد مفتاح الفیتوری. مجلة إفریقیا قارتنا، العدد الرابع، إبریل 2013.
الفیروزآبادی، محمد بن یعقوب. (1996). القاموس المحیط. بیروت: دار الفکر.