تجلی انواع التزام در اشعار احمد مطر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه کردستان

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه کردستان

10.34785/j022.2021.005

چکیده

ادبیات ملتزم رویکردی است که در نقطه‌ی مقابل مکتب هنر برای هنر قرار دارد. این مکتب در قرن نوزدهم و به دنبال شکوفایی مکتب‌های ادبی گوناگون در اروپا شکل گرفت. منظور از التزام مشارکت آگاهانه‌ی اندیشه، احساس و هنر نویسنده یا شاعر در مسائل انسانی، ملی و قومی است. از این رو به بکارگیری هنر و ادبیات برای تصویر اوضاع و احوال اجتماعی و بیان درد و رنج‌های مردم التزام گفته می شود. احمد مطر از معدودشاعرانی است که شعر خود را در خدمت دین، اخلاق، سیاست، و مردم قرار داده است، به گونه‌ای که زندگی خود را وقف قوم عرب کرده است. مهم‌ترین ارمغانِ مطر برای شعر معاصر، تعهد در ادبیات است. موضوعات شعری او به وضوح گواه این مدعاست. پژوهش حاضر بر آن است تا با شیوه‌ی توصیفی تحلیلی به بررسی انواع التزام در شعر احمد مطر بپردازد و میزان بسامد هر یک را بیان کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که التزام سیاسی نسبت به سایر انواع التزام از بسامد بالاتری برخوردار است و حمله به مظاهر ظلم و بی‌عدالتی حاکمان در جهان عرب بخش قابل توجهی از محتوای شعر او را به خود اختصاص داده است. علت این امر پرورش یافتن شاعر در اوضاع خفقان بار سیاسی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Emergence of Different Types of Commitment in Ahmad Matar's Poetry

نویسندگان [English]

  • Mohsen Pishvaei Alavi 1
  • Golbahar Naderi 2
  • Parvin Yousefi 2
1 Associate Professor at the Department of Arabic Language & Literature, University of Kurdistan
2 Master of Arabic Language & Literature, University of Kurdistan
چکیده [English]

The commitment literature is an approach that stands against the art for art school. This literary school emerged in the 19th century after flourishing different literary schools in Europe. Commitment in general means deliberate participation of writer’s thoughts, feelings and art in different humane, national and ethnic matters. Thus, using art and literature for illustrating people’s conditions and showing their pain and sufferings is called commitment. Ahmad Matar is considered one of the few poets who has dedicated his poetry to the service of religion, ethics, politics and people in a way that he has devoted his life to the Arab People. The most important feature of Matar's poetry is commitment in literature and the topics of his poems clearly show this important feature. The present study intends to examine the types of commitment in Ahmad Matar's poetry in a descriptive-analytical manner and to express the frequency of each. The findings show that political commitment has a higher frequency than other types of commitment, and the attack on the manifestations of oppression and injustice of the rulers in the Arab world occupies a significant part of the content of his poetry. The reason for this is that the poet grew up in a suffocating political situation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arabic contemporary poetry
  • commitment literature
  • political commitment
  • religious commitment
  • social commitment
  • Ahmad Matar
ابن منظور. (1995). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
احمد عثمان، حمزه، باوان‌پوری، مسعود، لرستانی، نرگس، و متولی، حدیثه. (1394ش). بررسی تطبیقی التزام سیاسی در شعر عزالدین مهیوبی. فصلنامه مطالعات نقد ادبی، 10(40)، 9-24.
أحمد غنیم، کمال. (2004). عناصر الإبداع الفنی فی شعر أحمد مطر (الطبعة الأولى). بی مک: ستاره.
حسن، عبدالرحیم. (1987). لقاء مع أحمد مطر. مجلة العالم، (185).
حمودی القیسی، نوری. (1979). الأدیب والالتزام. جامعة بغداد، کلیة الآداب.
حیدریان شهری، احمد رضا. (1393ش). پژوهشی در اندیشه‌های سیاسی اشعار احمد مطر. فصلنامه لسان مبین، 5(16)، 1-23.
خزعلی، فاطمه. (1390ش). مؤلفه‌های هنری در شعر احمد مطر (الطبعة الأولى). ایلام: جوهر حیات.
زمخشری، جار الله. (ب. ت.). أساس البلاغة. بیروت: دار الصادر.
سعدون زده، جواد. (1388ش). مظاهر أدب المقاومة فی شعر أحمد مطر. أدبیات پایداری، 1، 51-70.
سعید، محمد راقت. (1408ق). الالتزام فی التصور الإسلامی للأدب (الطبعة الأولى). لا مک: دار الهدایة للطباعة والنشر والتوزیع.
عایش، محمد. (2006). أحمد مطر شاعر المنفى (الطبعة الأولى). بیروت: دار یوسف للطباعة والنشر والتوزیع.
عبدی، صلاح الدین، و عسکری، لیلا. (1392ش). الالتزام فی اشعار عبدالوهاب بیاتی. إضاءات نقدیة، 3(12).
غنیمی هلال، محمد. (1973). النقد الأدبی الحدیث. القاهرة: دار الشعب.
غنیم، کمال محمد. (1995). لقاء مع أحمد مطر. مجلة الرابطة، (2).
مجیدی، حسن، و حیدری، محمد. (1390ش). مفهوم آزادی در شعر احمد مطر. نشریه أدبیات پایداری، 4، 505-518.
محسنی، علی أکبر. (1396ش). بازتاب پیامدهای استبداد در شعر أحمد مطر. نشریه أدبیات پایداری دانشگاه باهنر کرمان، 9(16)، 237-258.
مشایخی، حمیدرضا، و شجری، زهرا. (1394ش). تحلیل کهن‌الگوهای نقاب و سایه در لافتات أحمد مطر. پژوهشنامه نقد أدب عربی، 1، 108-212.
مصاحبه با أحمد مطر. (1985). روزنامه الوطن العربی، 9(431)، 54.
مطر، أحمد. (1984). لافتات (الطبعة الأولى). لا مک: منتدى سور الأزبکیة.
مطر، أحمد. (2011). الأعمال الشعریة الکاملة. القاهرة: دار الحیاة.
مطر، أحمد. (2011). المجموعة الشعریة (الطبعة الأولى). بیروت: دار الحریة.
وهبة، مجدی. (1974). معجم مصطلحات الأدب (الطبعة الأولى). بیروت: دار القلم.