مقایسه غم غربت در میان شاعران مهجر، مورد مطالعه شاعران مهجرِ فلسطین و لبنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سمنان دانشکده علوم انسانی

2 استادیار دانشگاه سید جمال الدین اسد آبادی

10.34785/j022.2021.008

چکیده

غم غربت یکی از مهم‌ترین مضامین شعری در میان شاعران از گذشته تا کنون بوده است. یکی از دلایل عمده احساس غربت در میان شاعران، مهاجرت به سرزمین‌های دیگر است. برخی از شاعران فلسطین و لبنان نیز به دلایل زیادی از سرزمین خود مهاجرت کرده و در دیگر کشورها ساکن شدند، بنابراین غربت یکی از موضوعات اصلی شعر آنها به شمار می‌رود. از آنجا که انگیزه‌های مهاجرت در میان شاعران فلسطین و لبنان متفاوت است نوع نگاه آن‌ها به غربت نیز تفاوت‌هایی دارد. در این مقاله که بر اساس شیوه تحلیلی-توصیفی نگاشته شده است، غم غربت در میان شاعران فلسطین و لبنان در مهجر را مقایسه کرده‌ایم. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که شاعران لبنانی به دلیل زندگی در کشورهای غیر عرب زبان با یک نوع غربت به نام غربت زبانی مواجه هستند اما این نوع غربت در میان شاعران فلسطینی دیده نمی‌شود چون آنها عمدتا در کشورهای عربی به ویژه لبنان، سوریه و اردن زندگی می‌کنند. همچنین شوق به وطن نیز نزد شاعران فلسطینی و لبنانی در مهجر متفاوت است و شاعران فلسطین علاوه بر شوق به وطن، از اشغال وطن و آوارگی نیز سخن می‌گویند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of Homelessness among Mahjar Poets (Case Study: Palestinian and Lebanese Mahjar Poets)

نویسندگان [English]

  • Habib Keshavarz 1
  • Mahdi Tarkeshvand 2
1 Assistant Professor at the Department of Arabic Language & Literature, Semnan University
2 Assistant Professor at Sayyed Jamaleddin Asadabadi University
چکیده [English]

The feeling of alienation has been one of the most important poetic themes among poets from the past to the present. One of the main reasons for the feeling of alienation among poets is migration to other lands. Some Palestinian and Lebanese poets also emigrated from their homeland for many reasons and settled in other countries, so alienation is one of the main themes of their poetry. Since the motives for migration are different among Palestinian and Lebanese poets, their views on Mahjar also differ. In this article, which is written based on an analytical-descriptive method; we have compared the feeling of alienation among Palestinian and Lebanese poets in Mahjar. The results of the research show that Lebanese poets face a kind of so-called linguistic alienation due to living in non-Arabic speaking countries, but this type of alienation is not seen among Palestinian poets because they live mainly in Arab countries, especially Lebanon, Syria and Jordan. Moreover, the desire for the homeland is also different for Palestinian and Lebanese poets in Mahjar, and in addition to the desire for the homeland, Palestinian poets also speak of occupation and displacement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • contemporary Arabic poetry
  • alienation
  • Palestine
  • northern Mahjar
  • southern Mahjar
ابن منظور. (1408). لسان العرب (الطبعة الأولى). بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
أبو ماضی، إیلیا. (1988). الأعمال الکاملة. بیروت: دار کاتب.
بیضون، حیدر توفیق. (1993). الشاعر القروی رشید سلیم خوری. بیروت: دار الکتب العلمیة.
جبر، جمیل. (1950). می وجبران. بیروت: دار بیروت للطباعة والنشر.
الجبوری، یحیی وهیب. (2008). الحنین والغربة فی الشعر العربی المعاصر (الطبعة الأولى). کویت: دار الهدایة.
الجر، عقل. (ب. ت.). دیوان عقل الجر. بیروت: دار الثقافة.
الخفاجی، محمد عبد المنعم. (1980). قصة الأدب المهجری. بیروت: دار الکتاب اللبنانی.
درویش، محمود. (2003). الأعمال الکاملة. بیروت: دار الهدی.
الریحانی، البرت. (1965). الریحانی ومعاصروه: رسائل الأدباء إلیه. بیروت: دار الریحانی للطباعة والنشر.
شتا، السید علی. (ب. ت.). الاغتراب الاجتماعی فی ضوء نظریة التکامل المنهجی (پایان‌نامه دکتری). جامعة القاهرة.
الشنفری. (1996). دیوان (شرح إمیل بدیع یعقوب، الطبعة الثانیة). بیروت: دار الکتاب العربی.
صیدح، جورج. (1965). أدبنا وأدباؤنا فی المهاجر الأمریکیة. بیروت: دار العلم للملایین.
طوقان، فدوی. (1985). رحلة جبلیة، رحلة صعبة. عمان: دار الشروق.
عالی عباس‌آباد، یوسف. (1387ش). غم غربت در شعر معاصر. نشریه علمی پژوهشی گوهر گویا، 2(6)، 155-180.
عبدالدایم، صابر. (1993). أدب المهجر (الطبعة الأولى). القاهرة: دار المعارف.
فهمی، ماهر. (ب. ت.). الحنین والغربة فی الشعر العربی. بیروت: دار الجیل.
القروی، رشید سلیم خوری. (1973). الأعمال الکاملة. بیروت: دار الحریة.
قنصل، زکی. (1995). الأعمال الشعریة الکاملة. جدة: عبدالمقصود.
القیسی، محمد. (1999). الأعمال الشعریة. بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر.
کامیلیا، عبدالفتاح. (2008). الشعر العربی القدیم: دراسة نقدیة تحلیلیة لظاهرة الاغتراب. إسکندریة: دار المطبوعات الجامعیة.
المتنبی، أبوالطیب. (1983). الدیوان. بیروت: دار بیروت.
محمود، عبدالرحیم. (1998). الأعمال الکاملة. دمشق: دار الجلیل.
هاشم الرشید، هارون. (1998). وردة علی جبین القدس. القاهرة: دار الشروق.